Entegre Raporlama

Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesi (IIRC) temelinde hazırlanan entegre rapor, kuruluşun değer yaratma hikayesini anlatan ve birbiriyle bütüncül bir ilişki içinde olan sekiz içerik öğesini kapsar. Bu öğeler, kuruluşun performansı, stratejisi ve geleceğe yönelik beklentileri hakkında şeffaflık sağlamayı amaçlayan kritik bir soru etrafında yapılandırılmıştır:

• Kurumsal Genel Görünüm ve Dış Çevre: Bir entegre rapor, “Kuruluş ne iş yapıyor ve hangi koşullar altında faaliyet gösteriyor?” sorusuna yanıt vermelidir. Bu kapsamda kuruluşun amacı, vizyonu ve misyonu, etik değerleri, ortaklık ve faaliyet yapısı, rekabet ortamı ve pazar konumu, değer zincirindeki yeri, önceki dönemlere kıyasla önemli değişimleri gösteren nicel bilgiler ile dış çevreyi ve kuruluşun bu çevreye verdiği tepkileri etkileyen temel faktörler açıklanır.
• Kurumsal Yönetim: Bir entegre rapor, “Kuruluşun kurumsal yönetim yapısı kısa, orta ve uzun vadede değer yaratma kabiliyetini nasıl destekliyor?” sorusunu yanıtlamalıdır. Bu kapsamda, yönetim yapısı, yönetim kurulunun rolü ve sorumlulukları, etik ilkeler, karar alma süreçleri ve bu yapıların strateji, risk yönetimi ve performans üzerindeki etkileri ele alınır.
• İş Modeli: Bir entegre rapor, “Kuruluşun iş modeli nedir?” sorusuna yanıt vermelidir. İş modeli, kuruluşun altı sermaye girdilerini ve iş faaliyetlerini kullanarak stratejik hedeflerini karşılamayı amaçlayan ve kısa, orta ve uzun vadede değer yaratan çıktı ve sonuçlara dönüştürmede kullandığı sistem olarak tanımlanır. İş modeli; girdiler, iş faaliyetleri, çıktılar ve sonuçlar arasındaki ilişki üzerinden açıklanır.
• Riskler ve Fırsatlar: Bir entegre rapor, “Kuruluşun kısa, orta ve uzun vadede değer yaratma kabiliyetini etkileyen spesifik risk ve fırsatlar nelerdir ve kuruluş bunları nasıl ele almaktadır?” sorusuna yanıt vermelidir. Bu kapsamda, kuruluşun kısa, orta ve uzun vadede ilgili sermaye unsurları üzerindeki etkileri ile bu sermayelerin bulunabilirliği, kalitesi ve erişilebilirliği dâhil olmak üzere kuruluşa özgü temel riskler ve fırsatlar ortaya konur.
• Strateji ve Kaynak Dağılımı: Bir entegre rapor, “Kuruluşun hedefi nedir ve buraya nasıl ulaşmayı amaçlamaktadır?” sorusuna yanıt vermelidir.
• Bu kapsamda, kuruluşun kısa, orta, uzun vadedeki stratejik amaçları, bu amaçlara ulaşmak için uyguladığı veya uygulamayı planladığı stratejiler, bu doğrultuda kaynak aktarımları ile başarıları ve hedeflenen sonuçları nasıl ölçeceğine dair açıklamalar yapılır.
• Performans: Bir entegre rapor, “Kuruluş, dönem için belirlenen stratejik hedeflerine ne ölçüde ulaşmıştır ve elde edilen sonuçlar sermaye öğelerini nasıl etkilemiştir?” sorusuna yanıt vermelidir. Kuruluşun belirlediği stratejik hedeflere ne ölçüde ulaştığını gösteren finansal ve finansal olmayan performans göstergeleri sunulur. Performans sonuçları, kullanılan sermaye unsurları ve değer yaratma süreciyle ilişkilendirilir.
• Genel Görünüş: Bir entegre rapor, “Kuruluşun stratejisini uygularken karşılaşması muhtemel zorluk ve belirsizlikler ve bunların, iş modeli ile gelecekteki performansı açısından potansiyel etkileri nelerdir? sorusuna yanıt vermelidir. Kuruluşun geleceğe ilişkin beklentileri, karşılaşabileceği belirsizlikler ve bu belirsizliklerin iş modeli ve strateji üzerindeki muhtemel etkileri açıklanır. Bu bölüm, kuruluşun uzun vadeli dayanıklılığına ilişkin öngörü sunar.
• Hazırlık ve Sunum Temeli: Bir entegre rapor, “Kuruluş entegre rapora dâhil edilecek konuları nasıl belirlemektedir ve bu konular nasıl nicelenmekte veya değerlendirilmektedir? sorusuna yanıt vermelidir. Entegre raporun hangi raporlama ilkeleri, varsayımlar ve yöntemler doğrultusunda hazırlandığı açıklanır. Raporun kapsamı, sınırları, ölçüm yöntemleri, kullanılan standartlar ve önemli muhakeme alanları bu bölümde belirtilir.

IIRC’nin geliştirdiği Entegre Raporlama <IR> (Integrated Reporting) Çerçevesi, şirketlerin değer yaratma süreçlerini altı sermaye unsuru üzerinden analiz eder. Bu yaklaşım, şirketin sadece finansal bilançosunu değil, stratejik kapasitesini ve paydaş ilişkilerini de değerlendirmeye imkân tanır.

Bu altı sermaye öğesi, kuruluşun Değer Yaratma Modeli için temel Girdiler olarak kullanılır ve aşağıda örneklerle birlikte detaylıca açıklanmaktadır:

• Finansal Sermaye: Şirketin mal üretimi veya hizmet sunumu için kullanabileceği finansal kaynakları ifade eder. Bu kaynaklar, borçlanma, öz sermaye, hibeler veya faaliyet ve yatırımlar yoluyla elde edilebilir. Örneğin, banka kredileri, yatırım sermayesi veya işletme kârları, şirketin değer yaratma sürecine doğrudan katkı sağlayan finansal sermaye örnekleridir.

• Üretilmiş Sermaye: Binalar, ekipmanlar ve altyapı benzeri fiziksel varlıklar, bir kuruluşun mal üretimi veya hizmet sağlama amacıyla kullanabileceği sermaye olarak tanımlanır. Bu varlıklar genellikle başka kuruluşlar tarafından yaratılır ancak raporu düzenleyen kuruluş tarafından satış amaçlı üretilen ya da kendi kullanımı için edinilen varlıklar da üretilmiş sermaye kapsamına dâhildir. Örneğin, üretim tesisleri, ofis binaları veya taşıtlar, üretilmiş sermaye unsurları arasında yer alır.

• Fikri Sermaye: Patentler, telif hakları, yazılımlar, haklar ve lisanslar gibi fikri mülkiyet ile kuruluşa ait bilgi birikimi, sistemler, prosedürler ve protokolleri kapsar. Bu sermaye, şirketin yenilik, rekabet avantajı ve değer yaratma kapasitesinin temelini oluşturur. Örneğin, geliştirilmiş bir yazılım platformu veya özel üretim süreçleri, fikri sermaye unsurları arasında yer alır.

• İnsan Sermayesi: İnsanların yeterlilikleri, kabiliyetleri, deneyimleri, yenilik yapma motivasyonlarını kapsar. Çalışanların kurumsal yönetim çerçevesine, risk yönetimi ve etik değerlere uyum sağlama; stratejiyi anlama, geliştirme ve uygulama; süreç, ürün ve hizmetleri iyileştirme; liderlik etme, yönetme ve iş birliği yapma kabiliyetleri de insan sermayesinin bir parçasıdır. Örneğin, çalışan eğitim programları, liderlik gelişim girişimleri veya inovasyon projelerinde yer alan yetkinlikler, insan sermayesi unsurları arasında sayılabilir.

• Sosyal ve İlişkisel Sermaye: Toplumlar, paydaş grupları ve diğer ağların kendi içindeki ve aralarındaki gelenekleri, ilişkileri ve bireysel ile toplu refahı artırmak amacıyla bilgi paylaşma kabiliyetini kapsar. Paylaşılan normlar, ortak değerler ve davranışlar; başlıca paydaşlarla olan ilişkiler ve dış paydaşlarla korunması amaçlanan karşılıklı güven ve etkileşime girme isteği; kuruluşun geliştirdiği marka ve itibarla ilgili maddi olmayan varlıklar ve faaliyet gösterme ehliyeti bu kapsama girmektedir. Örnek olarak, güçlü tedarikçi ilişkileri, müşteri bağlılığı programları, toplum destek projeleri ve iş birliği ağları sosyal ve ilişkisel sermaye unsurları arasında yer alır.

• Doğal Sermaye: Bir kuruluşun geçmişte, günümüzde ve gelecekte refah yaratmasını mümkün kılacak ürün veya hizmetler sunulmasını sağlayan yenilenebilir ve yenilenemez doğal kaynaklar ve süreçleri ifade eder. Hava, su, toprak, madenler ve ormanlar ile biyolojik çeşitlilik ve ekosistem sağlığını kapsar.Örneğin, temiz su kaynaklarının yönetimi, sürdürülebilir orman kullanımı veya yenilenebilir enerji kaynakları doğal sermaye unsurları arasında sayılabilir.

Her kuruluş için tüm sermaye öğelerinin aynı düzeyde geçerliliği veya önemi bulunmayabilir. Kuruluşlar, çoğu zaman tüm sermaye unsurlarıyla belli ölçülerde ilişki içinde olsa da bu etkileşimlerin bazıları entegre raporlama kapsamında ele alınacak düzeyde anlamlı olmayabilir. Bu tür ilişkiler, daha sınırlı ya da dolaylı etkilere sahip olabilir.

Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesi (IIRC) kapsamındaki raporların hazırlanmasının temelini oluşturan ve bu raporların içeriğini ve bilgilerin sunulma biçimini belirleyen Kılavuz İlkeler (Guiding Principles) bulunmaktadır. Bu yedi IIRC ilkesi, entegre düşüncenin raporlamaya nasıl yansıtılacağını tanımlar:

• Stratejik Odak ve Geleceğe Yönelim: Bir entegre rapor, kuruluşun stratejisine ve bunun kuruluşun kısa, orta ve uzun vadede değer yaratma kabiliyetiyle nasıl ilişkili olduğuna ve sermaye öğelerinin kullanımı ve etkilerine ilişkin içgörü sağlamalıdır.
• Bilgiler Arası Bağlantı: Bir entegre rapor, kuruluşun zaman içinde değer yaratma kabiliyetini etkileyen faktörlerin birleşimi, birbirleriyle olan ilişki ve bağımlılıklarını bütünsel bir biçimde yansıtmalıdır.
• Paydaşlarla İlişkiler: Bir entegre rapor, kuruluşun kilit paydaşlarıyla olan ilişkilerinin niteliği ve kalitesi hakkında içgörü sağlamalı, ayrıca kuruluşun paydaşlarının meşru ihtiyaçlarını ve çıkarlarını nasıl ve ne ölçüde anladığını, dikkate aldığını ve bunlara yanıt verdiğini göstermelidir.
• Önemlilik: Bir entegre rapor, kuruluşun kısa, orta ve uzun vadede değer yaratma kabiliyetini önemli ölçüde etkileyen konularla ilgili bilgileri açıklamalıdır.
• Kısa ve Öz Olma: Bir entegre rapor, kısa ve öz olmalıdır. Konuyla ilgili daha az ilgili bilgilerin getireceği karmaşıklık olmaksızın kuruluşun stratejisini, kurumsal yönetimini, performansını ve beklentilerini anlamak için yeterli bağlam sunulmalıdır. Bu kapsamda, çapraz başvuru araçları tercih edilmeli, sık değişmeyen veriler için dış kaynaklara bağlantı sunulmalı, kavramlar kısa ve net ifade edilmeli, mesleki jargon, çok teknik terminoloji ve basmakalıp bilgiler paylaşmaktan kaçınılmalıdır.
• Güvenilirlik ve Eksiksizlik: Bir entegre rapordaki bilgiler şu şekilde sunulmalıdır: (a) zaman içinde tutarlı bir temelde ve (b) kuruluşun zaman içinde değer yaratma kabiliyeti açısından önemli olduğu ölçüde diğer kuruluşlarla karşılaştırmaya olanak sağlayacak şekilde.
• Tutarlılık ve karşılaştırabilirlik: Entegre rapordaki bilgiler, zaman içinde istikrarlı bir temele dayandırılmalı ve kuruluşun değer yaratma kapasitesinin kendi geçmişiyle ve diğer kuruluşlarla karşılaştırılmasına olanak verecek şekilde sunulmalıdır.

Küresel riskler, iklim değişikliği, tedarik zinciri sorunları ve toplumsal beklentilerin artmasıyla birlikte, sadece finansal performansı raporlamak artık yeterli değildir. Entegre raporlama sayesinde:

• Şirketler, faaliyetlerinin çevre, sosyal ve yönetişim (ESG) boyutlarını daha şeffaf şekilde ortaya koyabilir.
• Şirketlerin karşı karşıya olduğu risk ve fırsatların saptanmasını kolaylaştırır.
• Kurumsal yönetişimde şeffaflık artar, paydaşlarla olan güven ilişkisi güçlenir.
• İş stratejileri ile sürdürülebilirlik hedefleri arasındaki bağ görünür hâle gelir.
• Yatırımcılar ve diğer paydaşlar, şirketin uzun vadeli değer yaratma potansiyelini daha iyi anlayabilir.

Entegre raporlama, şirketlere çok yönlü avantajlar sağlar:

• Güven ve İtibar: Açık ve şeffaf bir iletişim sayesinde yatırımcıların, müşterilerin ve toplumun güveni artar.
• Karar Destek Mekanizması: Sadece sayılar değil, stratejik hedefler ve riskler de raporlandığı için yöneticiler daha bilinçli kararlar alabilir.
• Yatırımcı İlgisi: Entegre raporlama, yatırımcıların sadece kâr değil, sürdürülebilirlik odaklı değerlere de önem verdiği yeni çağda, yatırım çekme potansiyelini artırır.
• Yasal Uyum ve Risk Yönetimi: ESG konularını ele alan kapsamlı raporlama sayesinde, yasal düzenlemelere uyum kolaylaşır, riskler daha erken tespit edilir.

Sürdürülebilirlik Raporlaması, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performansına odaklanırken, Entegre Raporlama ESG bilgilerini finansal verilerle birleştirerek şirketin uzun vadeli değer yaratma sürecini bütüncül biçimde açıklar. Bunun yanında, iki rapor türünün hedef kitleleri de birbirinden ayrılmaktadır. Bu farklılıklardan bazıları aşağıdaki tabloda belirtilmektedir:

Sürdürülebilirlik raporlaması hakkında detayı bilgi için Sürdürülebilirlik Raporlaması sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

ESG Turkey® Danışmanlık olarak, entegre raporlaması danışmanlık hizmetimizde günümüzde en çok tanınan ve dünya çapında kabul gören Uluslararası Entegre Raporlama Konseyi (IIRC) tarafından geliştirilen çerçeveden faydalanıyoruz. Bu çerçeve, finansal bilgilerle birlikte ESG faktörlerinin nasıl ölçülüp raporlanacağını açıklamaktadır.

Sonuç olarak hazırladığımız entegre raporlar, sadece bir raporlama aracı değil; şirketinizin uzun vadeli değer yaratma potansiyelini ortaya koyan stratejik bir iletişim aracı hâline gelir.

Alanında uzun yıllardır deneyime sahip bir ESG danışmanlığı firması olarak, şirketlere kaynak kullanımını azaltan iş modellerini hayata geçirerek sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmaları için destek oluyoruz. Bunu, çevre ve enerji yönetiminden sürdürülebilirlik raporlamasına ve teknolojilerine kadar sürdürülebilirliğin tüm alanlarında en etkili yönetim, danışmanlık, planlama, raporlama, eğitim ve araştırma hizmetleri vererek gerçekleştiriyoruz.

✅ ESG, sürdürülebilirlik ve kurumsal raporlama alanlarında uzman danışman kadrosu
✅Çeşitli sektörlerde ve farklı ölçeklerde kurumlara sağladığımız güçlü deneyim ve başarı
✅ Kurumların ihtiyaçlarına özel olarak tasarlanmış, stratejik ve uygulanabilir çözümler

Daha fazla bilgi almak ve ihtiyaçlarınıza özel çözümlerimizi keşfetmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.